مجمع عمومی سازمان ملل متحد در تاریخ ۱۸ دسامبر ۲۰۲۵ بار دیگر قطعنامه سالانه خود درباره وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران (A/80/545 DR 48) را با ۷۸ رأی موافق، ۲۷ رأی مخالف و ۶۴ رأی ممتنع به تصویب رساند.
این رأیگیری نهایی پس از تصویب پیشنویس قطعنامه در کمیته سوم مجمع عمومی در ۱۹ نوامبر ۲۰۲۵ انجام شد؛ مرحلهای که در آن پیشنویس با ۷۹ رأی موافق، ۲۸ رأی مخالف و ۶۳ رأی ممتنع تصویب شده بود. مقایسه دو رأیگیری نشان میدهد که تغییرات ثبتشده بسیار محدود بوده و عمدتاً ناشی از تفاوت در حضور یا غیبت هیئتهای نمایندگی است، نه تغییر در مواضع سیاسی دولتها؛ بهگونهای که پیام اصلی جامعه جهانی بدون تغییر باقی مانده و استمرار نگرانیهای ساختاری درباره نقضهای جدی حقوق بشر در ایران و تداوم نظارت سازوکارهای حقوق بشری سازمان ملل را منعکس میکند.
چند روز پیش از رأیگیری نهایی، ۸۵ سازمان حقوق بشری ایرانی و بینالمللی با انتشار بیانیهای مشترک خطاب به اعضای مجمع عمومی سازمان ملل متحد، با استناد به گزارش دبیرکل، گزارش گزارشگر ویژه و گزارش هیئت حقیقتیاب بینالمللی مستقل، تأکید کردند که نقضهای گسترده و سازمانیافته حقوق بشر در ایران در آستانه یا در حد جنایت علیه بشریت قرار دارد و خواستار تقویت زبان قطعنامه و تضمین پاسخگویی بینالمللی شدند.
در خصوص اقدامات پیشِرو، انتظار میرود تصویب این قطعنامه به تداوم و تقویت مأموریت گزارشگر ویژه، حفظ و توسعه سازوکارهای مستقل حقیقتیابی و مستندسازی، و افزایش هماهنگی میان نهادهای حقوق بشری سازمان ملل منجر شود. همزمان، بحث درباره مسیرهای پاسخگویی بینالمللی ـ از جمله استفاده از سازوکارهای قضایی بینالمللی یا اعمال صلاحیت قضایی جهانی در نظامهای ملی ـ احتمالاً همچنان در دستور کار دولتها و جامعه مدنی باقی خواهد ماند.
در مجموع، تصویب مجدد قطعنامه A/80/545 DR 48 در کنار ثبات نسبی آرای موافق و همزمانی آن با موضعگیری گسترده جامعه مدنی، نشان میدهد که موضوع حقوق بشر در ایران همچنان در دستور کار رسمی مجمع عمومی سازمان ملل باقی مانده و مسئولیت جامعه بینالمللی برای حرکت از ابراز نگرانی به سوی اقدامات مؤثر در جهت پاسخگویی و حمایت از قربانیان بیش از پیش برجسته شده است.
فهرست کشورها بر اساس نحوه رأیدهی به قطعنامه A/80/545 DR 48
کشورهای رأیدهنده به نفع قطعنامه (۷۸ کشور)افغانستان، آلبانی، الجزایر، آندورا، آنتیگوا و باربودا، آرژانتین، استرالیا، اتریش، جمهوری آذربایجان، باربادوس، بلژیک، بنین، بولیوی، بوسنی و هرزگوین، بلغارستان، بوروندی، کیپورد، کانادا، شیلی، کلمبیا، کاستاریکا، کرواسی، قبرس، جمهوری چک، دانمارک، جمهوری دومینیکن، اکوادور، السالوادور، استونی، فنلاند، فرانسه، گرجستان، آلمان، غنا، یونان، گرانادا، گواتمالا، هائیتی، هندوراس، مجارستان، ایسلند، ایرلند، اسرائیل، ایتالیا، ژاپن، لیختناشتاین، لیتوانی، لوکزامبورگ، مالاوی، مالت، مکزیک، ایالات فدرال میکرونزی، موناکو، مونتهنگرو، مراکش، موزامبیک، نامیبیا، هلند، نیوزیلند، نروژ، پالائو، پاناما، پاپوا گینه نو، پاراگوئه، پرو، لهستان، پرتغال، جمهوری کره (کره جنوبی)، جمهوری مولداوی، رومانی، سانمارینو، سیشل، اسلوونی، اسپانیا، سوئد، سوئیس، اوکراین، بریتانیا، ایالات متحده آمریکا، اروگوئه، وانواتو، یمن.
کشورهای رأیدهنده علیه قطعنامه (۲۷ کشور)ارمنستان، بلاروس، برونئی دارالسلام، کوبا، جمهوری دموکراتیک خلق کره (کره شمالی)، اریتره، هند، اندونزی، ایران، عراق، مالی، نیکاراگوئه، نیجر، عمان، پاکستان، فدراسیون روسیه، سریلانکا، سودان، جمهوری عربی سوریه، تاجیکستان، تایلند، ترکیه، ترکمنستان، ازبکستان، ونزوئلا، ویتنام، زیمبابوه.
کشورهای رأی ممتنع (۶۴ کشور)آنگولا، باهاما، بحرین، بنگلادش، بلیز، بوتان، بوتسوانا، برزیل، بورکینافاسو، کامبوج، کامرون، جمهوری آفریقای مرکزی، چاد، چین، کومور، کنگو، ساحل عاج، جیبوتی، دومینیکا، مصر، گینه استوایی، اسواتینی، اتیوپی، فیجی، گابن، گامبیا، گینه، گینه بیسائو، گویان، جامائیکا، اردن، قزاقستان، کنیا، کیریباتی، کویت، قرقیزستان، لائوس، لبنان، لسوتو، لیبریا، لیبی، ماداگاسکار، مالزی، مالدیو، جزایر مارشال، موریتانی، موریس، مغولستان، میانمار، نائورو، نپال، نیجریه، مقدونیه شمالی، فیلیپین، قطر، رواندا، سنت کیتس و نویس، سنت لوسیا، سنت وینسنت و گرنادینها، ساموآ، عربستان سعودی، سنگال، صربستان، سیرالئون، سنگاپور، اسلواکی، جزایر سلیمان، سومالی، آفریقای جنوبی، سودان جنوبی، سورینام، تیمور شرقی، توگو، تونگا، ترینیداد و توباگو، تونس، تووالو، اوگاندا، امارات متحده عربی، زامبیا.
